Taryfy dynamiczne i ceny godzinowe – jak na tym zyskać?

W sierpniu 2024 r. wprowadzone zostały zmiany w systemie rozliczeń za energię elektryczną – taryfy dynamiczne i ceny godzinowe energii.

Jednak zmiany te otwierają nowe możliwości, a wiedza na ich temat pozwala zaoszczędzić na rachunkach za prąd. Z poniższego artykułu dowiesz się wykorzystać taryfy dynamiczne i zmianę systemu rozliczeń net-billing, wprowadzoną 1 lipca 2024, tak, aby inwestycja w instalację fotowoltaiczną lub systemy magazynowania energii przyniosły znaczące korzyści.

TARYFY DYNAMICZNE – CZYM SĄ?

Taryfy dynamiczne to nowy sposób ustalania cen na podstawie zmieniającej się równowagi między podażą a popytem na rynku energii elektrycznej. Mówiąc inaczej, cena energii zależy od tego, ile jest jej dostępne na rynku w danym momencie (podaż) oraz jak duże jest zapotrzebowanie na nią (popyt).

Wprowadzenie taryf dynamicznych dla konsumentów wynika z konieczności realizacji zobowiązań unijnych, w szczególności tzw. „Dyrektywy Rynkowej”. Centralny System Informacji Rynku Energii (CSIRE) został uruchomiony 2 lipca 2025 r. System ten gromadzi i przetwarza dane związane z rynkiem energii. Taryfy dynamiczne są dobrowolne i dostępne dla użytkowników posiadających liczniki ze zdalnym odczytem — zarówno konsumentów, jak i prosumentów.

Aktualnie większość klientów indywidualnych korzysta z taryf stałych (G11) lub taryf zmiennych zależnych od pory dnia (G12 i G12W), w których cena różni się w zależności od godziny lub dnia tygodnia. Od sierpnia 2024 r. można korzystać z taryf dynamicznych, a od 1 października 2025 r. cena energii zmienia się co 15 minut na podstawie notowań RDN. Warto dodać, że takie rozwiązanie istnieje już od dawna, ale dotychczas było dostępne głównie dla przedsiębiorstw.

Jak już wiesz, cena w taryfach dynamicznych zmienia się co 15 minut. Od czego jednak zależy cena? Już wyjaśniamy! Na cenę energii w taryfie dynamicznej m. in. wpływa:

• udział OZE w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (strona podażowa),
• sezonowe i dobowe zapotrzebowanie biznesu na energię (strona popytowa),
• sezonowa i dobowa produktywność OZE (strona podażowa),
• liczba dni słonecznych czy wietrznych (strona podażowa).

Jak można zauważyć, istnieje wiele czynników wpływających na wzrost jak i spadek cen energii. Pozwala to jednak na tańszy prąd o ile zapoznamy się z działaniem systemu kształtowania cen. Dzięki taryfom dynamicznym możemy stać się bardziej świadomi korzystania z energii tj. zużywać więcej, gdy energia jest tania i zmniejszyć zużycie gdy cena wzrasta

CENY GODZINOWE A NET – BILLING

Obecnie prosumenci pobierają energię od dostawców oraz oddają ją do sieci elektroenergetycznej. Za energię pobraną płacą zgodnie z taryfą, a sprzedawana przez nich energia była dotąd wyceniana według miesięcznej ceny (RCEm) ustalanej przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne po zakończeniu każdego miesiąca.

Od 1 lipca 2024 roku, net-billing opiera się na cenach godzinowych, co wprowadza nowy sposób rozliczania nadwyżek energii produkowanej przez prosumentów i przekazywanej do sieci. Adaptacja stawek godzinowych oznacza, że prosumenci będą sprzedawać nadwyżki energii po cenach godzinowych, podczas gdy za pobraną energię zapłacą zgodnie z taryfą stałą lub dynamiczną.

Jest to trzeci i ostatni etap wdrażania systemu net-billingu, który został przewidziany w nowelizacji ustawy o Odnawialnych Źródłach Energii z 29 października 2021 roku.

Zmiany te mogą wydawać się niekorzystne, ponieważ prosumenci produkują energię w okresach najniższych cen, a konsumują w godzinach, kiedy energia jest najdroższa. Ujemne ceny dotyczą także prosumentów, ale wartość energii w tych godzinach zawsze wynosi 0 zł — bez dopłat.

System rozliczeń został w ostatnich latach ulepszony i obecnie chroni prosumentów przed stratami. Ustawodawca wprowadził trwałe zabezpieczenia, dzięki którym ujemne ceny energii nie powodują dopłat — wartość energii wprowadzanej do sieci w takich godzinach zawsze wynosi 0 zł.

Urządzenie do zdalnego sterowania instalacją fotowoltaiczną jest dziś rozwiązaniem opcjonalnym. Służy jedynie do automatycznego wyłączania instalacji w okresach ujemnych cen, jeśli prosument nie chce oddawać energii za 0 zł. Nawet bez tego urządzenia prosument nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów.

Net-billing oparty na cenach godzinowych niesie ze sobą pewne ryzyka, które należy wziąć pod uwagę, aby unikać strat, ale jednocześnie oferuje wiele możliwości. Może on zwiększyć rentowność oraz przyspieszyć zwrot z inwestycji w fotowoltaikę, magazyn energii i inne rozwiązania poprawiające efektywność energetyczną.

UJEMNE CENY ENERGII

Dla większości może wydawać się to abstrakcyjne, jednak ujemne ceny energii występują na rynku już od pewnego czasu. Kiedy dochodzi do takiej sytuacji?

Otóż w momencie nadmiernej produkcji energii w systemie przy jednoczesnym niskim zapotrzebowaniu, sieci elektroenergetyczne są znacznie obciążone. W takich sytuacjach operator podejmuje działania mające na celu rozwiązanie problemu nadwyżki energii, która zagraża stabilności sieci elektroenergetycznej, oferując finansowe zachęty, aby zwiększyć zużycie energii przez odbiorców. Oznacza to sprzedaż energii po ujemnej cenie, co sprawia, że operator dopłaca użytkownikom za jej pobór. W ten sposób nadmiar energii jest eliminowany, co pomaga w stabilizacji pracy systemu na poziomie krajowym.

EMS I ESS– SYSTEM ZARZĄDZANIA I MAGAZYNOWANIA ENERGII

Systemy magazynowania energii (ESS – Energy Storage Systems) umożliwiają gromadzenie nadwyżek energii elektrycznej, które powstają, gdy produkcja przewyższa bieżące zapotrzebowanie. Technologie ESS, które są istotne dla prosumentów, obejmują akumulatory oraz falowniki hybrydowe.

Systemy zarządzania energią (EMS – Energy Management Systems) mają na celu optymalizację procesu produkcji, dystrybucji i zużycia energii. EMS, dzięki zaawansowanym algorytmom, prognozowaniu zapotrzebowania i danym pomiarowym w czasie rzeczywistym, steruje pracą źródeł energii, magazynów oraz odbiorników. Ma on na celu zapewnienie niezawodności dostaw, minimalizacje strat i kosztów, a także integracje Odnawialnych Źródeł Energii.

Współpraca systemów ESS i EMS pozwala na skuteczne bilansowanie własnego systemu energetycznego.

TARYFY DYNAMICZNE I CENY GODZINOWE – KORZYŚCI

Już wiesz na czym polegają wprowadzone zmiany tj. taryfy dynamiczne i stawki godzinowe. Jak już wspomnieliśmy, oba rozwiązania niosą ze sobą pewne ryzyko, ale mimo to mogą przynieść wiele korzyści, jeżeli będziemy z nich odpowiednio korzystać.

W sytuacji niskich (lub nawet ujemnych) cen energii w taryfach dynamicznych, opłacalnym rozwiązaniem może być na przykład:

• pobieranie energii z sieci do bieżącego użytku (np. podgrzewanie wody na wieczór, ładowanie samochodu elektrycznego czy schładzanie domu w upalne dni),
• ładowanie magazynu energii z sieci na późniejsze wykorzystanie,
• magazynowanie energii słonecznej na przyszłość.

Z kolei, gdy ceny energii godzinowej rosną, warto:

• korzystać z własnej energii pochodzącej z fotowoltaiki,
• wykorzystywać wcześniej zmagazynowaną energię,
• sprzedawać nadwyżki energii do sieci,
• ograniczyć pobór energii z sieci (np. zmniejszyć użycie klimatyzacji), bazując na tym, że wcześniej schłodziliśmy pomieszczenia.

Jak widać, istnieje wiele strategii, które prosumenci mogą stosować, aby zyskać na rozliczaniu energii według cen godzinowych. Wszystko zależy od znajomości systemu kształtowania cen i poziomu zaawansowania instalacji elektrycznej w domu.

TARYFY DYNAMICZNE I CENY GODZINOWE – JAK OSZCZĘDZAĆ?

By zaobserwować realne korzyści z taryf dynamicznych i stawek godzinowych należy pamiętać o trzech najważniejszych aspektach:

Autokonsumpcja energii – bezpośrednie wykorzystywanie prądu wytwarzanego przez fotowoltaikę w momencie jego produkcji.

Magazynowanie energii – przechowywanie nadwyżek prądu z własnej produkcji lub z sieci, kiedy jego cena jest niska.

Zarządzanie energią – często określane jako systemy smart home, polega na optymalnym podejmowaniu decyzji dotyczących poboru energii z sieci, przesyłania jej do sieci, ładowania magazynów energii lub wykorzystywania zgromadzonego prądu w najbardziej opłacalny sposób.

Zaufany dostawca, taki jak SunSol, oferujący fotowoltaikę, stacje ładowania EV oraz systemy magazynowania i zarządzania energią powinien zrozumieć potrzeby klienta w tych trzech kluczowych obszarach. Na tej podstawie tworzy projekt, dobiera odpowiednie komponenty i proponuje rozwiązania najlepiej dopasowane do oczekiwań użytkownika. Dzięki temu prosument zyskuje wygodny i dostosowany system, a także oszczędności – a nawet potencjalne zyski – poprzez wykorzystanie nowego systemu rozliczeń energii.

Inwestując w fotowoltaikę, inteligentny licznik energii, urządzenia smart home, magazyn energii i system do zarządzania energią, mamy pewność, że nasz poziom autokonsumpcji, samowystarczalności i opłacalności będzie bardzo wysoki.

PODSUMOWANIE

Zmiany w systemie rozliczania energii elektrycznej obejmują wprowadzenie taryf dynamicznych oraz rozliczanie nadwyżek energii na podstawie cen godzinowych. Taryfy dynamiczne umożliwiają elastyczne zarządzanie kosztami energii w zależności od aktualnej podaży i popytu, co może prowadzić do oszczędności dla świadomych użytkowników.

Z kolei net-billing bazujący na cenach godzinowych pozwala prosumentom sprzedawać nadwyżki energii po bieżących stawkach rynkowych, co może przyspieszyć zwrot z inwestycji w fotowoltaikę i magazyn energii.

Należy jednak pamiętać, że każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia. Z tego względu istotna jest odpowiednia analiza uwarunkowań technicznych i ekonomicznych jeszcze przed przystąpieniem do realizacji. Cel, który powinien przyświecać każdemu inwestorowi to zakup instalacji dobranej precyzyjnie do jego potrzeb. Skontaktuj się z naszymi doradcami z SunSol, którzy stworzą spersonalizowaną ofertę dostosowaną do twoich potrzeb.

FAQ – NAJCZĘSTSZE PYTANIA O TARYFY DYNAMICZNE

1. Czym są taryfy dynamiczne?
Taryfy dynamiczne to system, w którym cena energii zmienia się co 15 minut w zależności od podaży i popytu w systemie elektroenergetycznym.

2. Jak ceny godzinowe wpływają na net-billing?
Ceny godzinowe wpływają na net-billing tak, że prosument sprzedaje nadwyżki energii po stawkach z każdej godziny, a pobór rozlicza według wybranej taryfy. Ujemne ceny zawsze są zerowane, więc nie ma dopłat.

3. Dlaczego występują ujemne ceny energii?
Ujemne ceny energii występują wtedy, gdy w systemie jest nadmiar energii i niskie zapotrzebowanie, a operator zachęca odbiorców do zwiększenia zużycia.

4. Czym są EMS i ESS?
EMS i ESS to systemy zarządzania i magazynowania energii, które pozwalają optymalizować wykorzystanie prądu i zwiększać autokonsumpcję.

5. Jakie korzyści dają taryfy dynamiczne i ceny godzinowe?
Taryfy dynamiczne i ceny godzinowe dają korzyści, ponieważ pozwalają korzystać z tańszej energii w okresach niskich cen i wykorzystywać energię własną, gdy ceny rosną.